Mathias Stork, een duitse filmdocent in Los Angeles maakte recentelijk een tweedelige documentaire/lezing over de observatie dat aktiefilms heden ten dage almaar sneller en sneller en groter en groter moeten en die de voorgaande stelregel overboord gooien. Hij noemt dit Chaos Cinema. Michael Bay (Transformers) is hier natuurlijk het meest bekende en duidelijke voorbeeld van maar je ziet het overal. Vergelijk bijvoorbeeld maar eens de klassieke achtervolging uit The French Connection met die uit The Island (Michael Bay).
The French Connection Achtervolging
The Island Achtervolging
Wanneer is dit eigenlijk ontstaan? Het eerste voorbeeld dat ik ken (uit mijn hoofd) is de openingsscene uit Steven Spielbergs Saving Private Ryan, waarin hij desorientatie gebruikt voor de landing in normandie. Alleen Spielberg, desgevraagd naar welke aktie stijl hij aanhoudt (en dus een beetje curieus):
"I go for geography. I want the audience to know not only which side the good guy's on and the bad guy's on, but which side of the screen they're in, and I want the audience to be able to edit as quickly as they want in a shot that I am loath to cut away from."
Ofwel:
"Ik ga voor orientatie. Ik wil dat het publiek niet alleen weet aan welke kant de goederikken en de slechterikken staan, maar ook aan welke kant van het scherm, en ik wil dat het publiek snel zelf kan selecteren [waar hij naar kijkt] in een shot waar ik niet graag van weg ga."
Waardoor is het eigenlijk ontstaan? Stork stelt op dat de snelle informatie en jongerencultuur die een constante adrenaline stoot nodig hebben de reden is. Het is zeker een reden waarom deze vorm van aktie zo populair is geworden en het (publiek) succes (en vasthoudendheid in stijl) van Michael Bay heeft dit zeker teweeg gebracht. Maar, een dikke tien jaar geleden was 'bullit time' helemaal je van het en volgden de ene superslomo aktiescene de andere, met hetzelfde (adrenaline gevend) effect. Het jongere publiek houdt volgens mij gewoon van extremen en trends en tegendraads (de chaosfilm als tegenreactie op de klassieke aktiefilm) en als de jongere verzadigt is met deze vorm van aktie komt er weer een andere.
Is chaos cinema nu goed of slecht? Chaos Cinema hoeft niet per see slecht te zijn. Het kan bijvoorbeeld ook ten goede gebruikt worden om de desorientatie van de hoofdpersoon te versterken of het onvoorspelbare van de omgeving, zoals bijvoorbeeld in The Hurt Locker en ook nog wel in de Bourne films. Echter, het feit blijft dat chaos films vaak om deze reden afgekraakt worden door critici die nog aan de oude stelregel hangen. Het hangt echter ook sterk samen met de leeftijd en het tijdsbeeld. Wat ik tiener vet-cool vond (en dus goed), vind ik nu soms waardeloos. Wat mij betreft hangt de kwaliteit niet samen met of de film een chaos aktiefilm is. The aktie in The Dark Knight verloopt op bepaalde momenten (met name de vrachtwagenachtervolging) behoorlijk chaotisch maar dit stoort mij niet, en blijft gelukkig ook beperkt. De eerste Transformers film was best aardig popcornvermaak. Mijn punt van kritiek van die film was eerder het erg lang dradige tussenstuk en het onbenullige verhaal dan de aktie.
Wat mij betreft zijn er veel belangrijke factoren die een film maken of breken dan de aktie, namelijk: script, emoties, karakters, editing, acteurs, regie. Daar reken ik een film eerder op af dan op chaotische maar soms toch wel vet-coole aktiescenes.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten