Prea Tarzui (Too Late) (1996)

Tijdens een filmfestival in Roemenie moet je natuurlijk een Roemeense film zien. Echter, het was moeilijk een tijdstip en locatie te vinden dat ik er 1 (van de velen) kon zien. Maar uiteindelijk op maandagochtend om 10 uur had ik die kans en het was zeker een interessante keus, uit filmisch oogpunt.

De film was namelijk Prea Tarzui uit 1996, dus ver voor de tijd dat de Roemeense cinema zijn opleving (van de laatste jaren) beleefde. Maar ook toen al werden er goede Roemeense films gemaakt. Deze film was namelijk al onderdeel van de officiele selectie van Cannes dat jaar. Lucian Pintille was een maatschappij kritisch theater- en filmregiseur tijdens het Ceausescu regime en ging daar mee door na de val van de dictateur. Zoals uit deze film duidelijk bleek is hij de grondlegger van de hedendaagse Roemeense film: maatschappijkritisch en met een gezonde dosis zelfspot.



Prea Tarzui speelt af in 'De Vallei': een zeer arm gedeelte van Roemenie waar naar steenkool gegraven wordt. De film is echter geen sociaal drama, maar een thriller die mij sterk deed denken aan Amsterdamned. In plaats van in de Amsterdamse grachten waart er seriemoordenaar rond in de mijnen die zijn slachtoffers op creatieve doch bloederige wijze ombrengt. Een medewerker van het OM (zeg Huub Stapel) gaat samen met een lokale blonde schone (zeg Monique van de Ven) op onderzoek uit en begint ook meteen een affaire met haar.

De maatschappijkritiek in deze film uit zich doordat zij het lot van het arme in verval rakende mijnwerkersstadje aantrekt terwijl de baas van de mijn alleen maar rijker wordt. De film speelt zich ook af in navolging van een demonstratie tegen het nieuwe regime in Boekarest in 1990 die totaal uit de hand liep omdat de mijnwerkers werden ingezet als knokploeg en waarvoor niemand uiteindelijk verantwoordelijk geacht werd. De moordenaar wordt namelijk op een gegeven moment gezocht onder de relschoppers. De zelfspot komt ook op verschillende momenten naar boven, bijvoorbeeld wanneer het leger de mijn heeft omsingelt en een geit de bladeren van de camouflage helm van een soldaat begint op te eten.

In het licht van het ontstaan van de hedendaagse Roemeense cinema is deze film zeker een belangrijke schakel geweest en de moeite waard, voor een ieder die hierin geintereseerd is.